অংশিদাৰী
Views
  • স্থিতি: সম্পাদনাৰ বাবে মুকলি

গৰ্ভস্থ সন্তানৰ মাতৃ

গৰ্ভস্থ সন্তানৰ মাতৃৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে

গৰ্ভাৱস্থাৰ সময়ত, গৰ্ভতে মৃত্যু হোৱা সন্তানৰ কাৰণে জনাৰ সুবিধাৰ্থে দুভাগত ভাগ কৰা হৈছে। গৰ্ভাৱস্থাৰ আৰম্ভণিৰ পৰা ২৮ সপ্তাহৰ ভিতৰত যদি গৰ্ভাস্থ সন্তানৰ মৃত্যু হয়, তেতিয়া ইয়াক গৰ্ভপাত(এবচন) বোলে, আৰু ২৮ সপ্তাহৰ পাছত গৰ্ভস্থ শিশুটিৰ মৃত্যু হ’লে ইয়াক ‘আই-ইউ-ডি’(ইন্ট্ৰা ইউটেৰাইন ফিটেল ডেথ) হোৱা বুলি কোৱা হয়। ই ২৮ সপ্তাহৰ পৰা প্ৰসৱৰ সময়লৈ বা প্ৰসৱৰ ভিতৰত হোৱা সন্তানৰ মৃত্যুক সামৰি লয়। প্ৰসৱ প্ৰক্ৰিয়াৰ সময়ত মৃত্যু হোৱা শিশুক ‘ষ্টিলবৰ্ন’ বোলে। তলত ‘আই-ইউ-ডি’ৰ কাৰণসমূহ উল্লেখ কৰা হ’ল।

বুজাৰ সুবিধাৰ্থে গৰ্ভজাত শিশুৰ মৃত্যুৰ কাৰণসমূহ তিনিটা ভাগত ভাগ কৰা হৈছে।

১)মাকৰ অসুখৰ বাবে হোৱা মৃত্যু।

২)শিশুটিৰ বাবে হোৱা মৃত্যু।

৩)অন্যান্য।

মাকৰ বাবে হোৱা কাৰণসমূহ:

  • গৰ্ভাৱস্থাৰ সময়ত হোৱা উচ্চ ৰক্তচাপে শিশুটিলৈ ৰক্ত সঞ্চালনত বাধাৰ সৃষ্টি কৰে। ফলত শিশুটিৰ গৰ্ভতে মৃত্যু হয়। গৰ্ভাৱস্থাৰ উচ্চ ৰক্তচাপ প্ৰিইক্লেম্পচিয়া নতুবা ইক্লেম্পচিয়াৰ ৰূপ ধাৰণ কৰিলে গৰ্ভস্থ সন্তানৰ মৃত্যুৰ সংখ্যা আৰু অধিক হ’ব পাৰে।
  • গৰ্ভাৱস্থাৰ সময়ত হোৱা ৰক্তক্ষৰণ গৰ্ভত মৃত্যু হোৱা শিশুৰ আন এক প্ৰধান কাৰণ। গৰ্ভাৱস্থাৰ সময়ত দুই ধৰণৰ ৰক্তক্ষৰণ হোৱা দেখা যায়।

১)প্লেচেন্টা(ফুল) বিচ্ছিন্ন হোৱাৰ বাবে হোৱা ৰক্তক্ষৰণ।

২)জৰায়ুৰ মুখ আৱৰি থকা ফুলৰ পৰা হোৱা অস্বাভাৱিক ৰক্তক্ষৰণ।

প্ৰথম বিধক ‘এবৰাপ্টচিয়া প্লেচেন্টা’ আৰু দ্বিতীয় বিধক ‘প্লেচেন্টা প্ৰিভিয়া’ বোলে। গৰ্ভাৱস্থাৰ সময়ত হোৱা উচ্চ ৰক্তচাপ ৰক্তক্ষৰণৰ কাৰক হ’ব পাৰে। উচ্চ ৰক্তচাপৰ ফলত প্লেচেটা বিচ্ছিন্ন হৈ অধিক ৰক্তক্ষৰণ হয়। ফুলৰ পৰা হোৱা ৰক্তক্ষৰণ শিশুটিৰ লগত মাতৃগৰাকীৰো সংকটৰ কাৰণ হ’ব পাৰে।

  • গৰ্ভাৱস্থাত ওহোৱা মধুমেহ(ডায়েবেটিছ) ৰোগ গৰ্ভস্থ সন্তানৰ মৃত্যুৰ আন এক কাৰণ। মধুমেহ ৰোগৰ ফলত মাতৃগৰাকীৰ প্ৰি ইক্লেম্পচিয়া, শিশুটিৰ জন্মগত বিসংগতি, অতিৰিক্ত পানী(লাইকাৰ) শিশুটিৰ মৃত্যুৰ কাৰণ।
  • মাতৃগৰাকীৰ সোঁচৰণ(ইনফেকচন), বৃক্কৰ সোঁচৰণ, যকৃতৰ সোঁচৰণ, মেলেৰিয়া, ভাইৰাছৰ দ্বাৰা হোৱা সোঁচৰণ, মাম্পছ(পিঠা খোৱা ৰোগ), ছিফিলিছ(যৌন সংক্ৰামক ৰোগ) গৰ্ভতে শিশুটিৰ মৃত্যুৰ কাৰণ হ’ব পাৰে।
  • ইয়াৰোপৰি দীঘলীয়া তথা বাধাগ্ৰস্ত প্ৰসৱৰ সময়ত জৰায়ু ফাটি গৈও শিশুটিৰ মৃত্যু হ’ব পাৰে।

ৰক্তহীনতা গৰ্ভস্থ সন্তানৰ মৃত্যুৰ আন এক কাৰণ।

শিশুটিৰ বাবে হোৱা কাৰণসমূহ:

  • জন্মগত বিসংগতি গৰ্ভতে হোৱা শিশুটিৰ মৃত্যুৰ প্ৰধান কাৰণ।
  • মাকৰ নিগেটিভ তেজৰ গ্ৰুপৰ বিপৰীতে যদি গৰ্ভস্থ সন্তানটিৰ তেজৰ গ্ৰুপ পজিটিভ হয়, তেতিয়াহ’লেও গৰ্ভতে শিশুটি আক্ৰান্ত হৈ মৃত্যুমুখত পৰিব পাৰে।
  • শিশুৰ ‘নাড়ী’ ভৰি বা ডিঙি শৰীৰৰ কোনো অংশতি পাক খাই থাকি ৰক্ত সঞ্চালনত বাধাৰ সৃষ্টি কৰিলেও শিশুটি মৃত্যুমুখত পৰিব পাৰে। ইয়াৰোপৰি শিশুটিৰ নাড়ী মাকৰ জৰায়ুৰ মুখেৰে বাহিৰলৈ ওলাই আহিও শিশুটিৰ মৃত্যু ঘটিব পাৰে। প্ৰসৱৰ সময়ত বা প্ৰসৱৰ আগেয়ে কোনো কোনো ক্ষেত্ৰত এনে হোৱা দেখা যায়। শিশুটিৰ নাড়ীত গাঁঠি লাগিও তেজ চলাচল বন্ধ হৈ গৰ্ভস্থ সন্তানটি মৃত্যুমুখত পৰিব পাৰে।
  • গৰ্ভাৱস্থাৰ সময়কাল আনুমানিক সময়তকৈ বাঢ়ি গ’লেও ৰক্ত সঞ্চালন কমি শিশুটি মৃত্যুমুখত পৰিব পাৰে।
  • ইয়াৰোপৰি গৰ্ভতে শিশুটি সোঁচৰণৰ দ্বাৰা আক্ৰানুত হ’লেও শিশুটি মৃত্যুমুখত পৰিব পাৰে।

অন্যান্য কাৰণসমূহ:

কেতবোৰ মৃত্যৰ কাৰণ সঠিকভাৱে জনা নাযায়। এনে ক্ষেত্ৰত ফুলৰ(প্লেচেন্টা) পৰা প্ৰবাহিত ৰক্ত সঞ্চালনৰ অভাৱকে মূল কাৰণ বুলি ধৰা হয়।

আই ইউ ডিৰ লক্ষণসমূহ:

  • গৰ্ভৱতী মহিলাগৰাকীয়ে আগেয়ে অনুভৱ কৰি থকা গৰ্ভস্থ সন্তানৰ।
  • লৰচৰসমূহ অনুভৱ নকৰাটো প্ৰধান লক্ষণ।
  • স্তনযুগলৰ অৱয়ব কমি যোৱা আন এক লক্ষণ।
  • মহিলাগৰাকীৰৰ জৰায়ুৰ উচ্চতা গৰ্ভাৱস্থাৰ অনুপাতে কম হোৱা, পেটতো ঢিলা ঢিলা অনুভৱ কৰা।
  • পৰীক্ষা কৰাৰ সময়ত সন্তানৰ লৰচৰ হাতেৰে অনুভৱ নকৰা। ষ্টেথ’স্কোপৰ সহায়ত গৰ্ভস্থ সন্তানৰ হৃদস্পন্দন নুশুনা আই ইউ ডিৰ লক্ষণ।

পৰীক্ষাসমূহ:

আল্ট্ৰা-ছাউণ্ডৰ সহায়ত গৰ্ভস্থ মৃত সন্তান চিনাক্ত কৰা হয়। আল্ট্ৰা-ছাউণ্ড কৰাৰ সহায়ত হৃদস্পন্দন নেদেখা, সন্তানৰ লৰচৰ প্ৰত্যক্ষ নকৰা, পানী(লাইকাৰ) কমি যোৱা, মূৰৰ হাড়বোৰ ভাঁজ লাগি পৰা তথা মূৰৰ হাড়বোৰ ওপৰা-উপৰি হোৱা, শিশুটি ফুলি উঠা আদিয়ে গৰ্ভস্থ সন্তানৰ মৃত্যু হোৱাটো বুজায়।

এক্সৰে’ কৰিও গৰ্ভতে মৃত্যু হোৱা শিশু চিনাক্ত কৰিব পাৰি।

তেজ পৰীক্ষা:

এবাৰ মৃত সন্তান চিনাক্ত হোৱাৰ পাছত মাকৰ তেজৰ কেতবোৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰীক্ষা কৰিব লাগে। উদাহৰণ স্বৰূপে ‘তেজৰ ফিব্ৰিনজেন’ৰ পৰিমাণু, আংশিক ‘থ্ৰ্ম্বপ্লাজটিন’ৰ পৰিমাণ নিৰূপণ কৰাটো জৰুৰী। যদিহে গৰ্ভতে নষ্ট হোৱা শিশুটি ২ সপ্তাহতকৈ বেছি দিন মাকৰ গৰ্ভতে থাকে তেতিয়াহ’লে মৃত শিশুটিৰ পৰা কেতবোৰ অনিষ্টকাৰক পদাৰ্থ মাকৰ তেজত প্ৰৱেশ কৰে। ইয়ে মাকৰ শৰীৰত ডি আই চি নামৰ মাৰাত্মক অৱস্থাৰ সৃষ্টি কৰে। স্বাভাৱিকভাৱে তেজ গোট মৰা প্ৰক্ৰিয়াটো বিসংগতিৰ সৃষ্টি হৈ তেজ গোট মাৰিব নোৱাৰা অৱস্থাৰ সৃষ্টি হয়। ইয়াৰ ফলত মাকজনীৰ শৰীৰৰ পৰা অস্বাভাৱিক ৰক্তক্ষৰণ হ’বলৈ ধৰে। ফলত মহিলাগৰাকী মৃত্যুমুখতো পৰিব পাৰে। ইয়াৰোপৰি মহিলাগৰাকীৰ তেজৰ গ্ৰুপ আৰু আৰ এইচ ফেক্টৰ, থাইৰয়ড, তেজত থকা শৰ্কৰাৰ পৰিমাণ, ইউৰিয়া, ক্ৰিয়েটিনিন পৰীক্ষা কৰিব লাগে।

বংশানুক্ৰমিক বেমাৰ বা জন্মগত বিসংগতি ধৰা পেলাবলৈ ক্ৰম’জম পৰীক্ষা কৰাটো দৰকাৰী।

মৃত সন্তানৰ পৰা হ’ব পৰা জটিলতাসমূহ:

  • মানসিক ভাৰসাম্যহীনতা:

গৰ্ভস্থ সন্তানটি নষ্ট হোৱা বুলি জনাৰ পাছত মাকজনীৰ লগতে পৰিয়ালৰ লোকসকল মানসিকভাৱে ভাগি পৰে।

  • সোঁচৰণ(ইনফেকচন):

সোঁচৰণ আন এক গভীৰ সমস্যা। মৃত শিশু এটি সোনকালে সোঁচৰণৰ উৎস হৈ পৰে। এই সোঁচৰণ মাকৰ জীৱনৰ বাবে বিপদৰ কাৰণ হিচাপে চিহ্নিত হয়।

  • আগতে উল্লেখ কৰাৰ দৰে তেজ গোট নমৰা প্ৰক্ৰিয়া আন এক জীৱন-মৰণ সমস্যা। ইয়াক ডিছেমিনেটেড ইন্ট্ৰাভাস্কুলাৰ ক’ এগিউল’পেথী বোলে।
  • ৰক্তক্ষৰণ মাকজনীৰ বাবে আন এক বিপদ-সংকুল অৱস্থা।

চিকিৎসা:

মৃত সন্তানটি নিৰাপদে প্ৰসৱ কৰোৱাটো মহিলাগৰাকীৰ লগতে পৰিয়ালৰ সকলোৱে বিচাৰে। কাৰণ এবাৰ গৰ্ভস্থ সন্তানটি মৃত বুলি জনাৰ পাছত মহিলাগৰাকীৰ লগতে পৰিয়ালৰ সকলো লোক দুখত ভাগি পৰে। সাধাৰণতে মৃত সন্তানৰ ক্ষেত্ৰত কেইদিনমান পাছতে নিজে নিজে প্ৰসৱ আৰম্ভ হয়। ৮০ শতাংশ মহিলাৰ ক্ষেত্ৰত দুসপ্তাহৰ ভিতৰতে নিজে নিজে প্ৰসৱ আৰম্ভ হয়। এই সময়খিনিৰ ভিতৰত তেজৰ পৰীক্ষাসমূহ কৰাব লাগে। দৰকাৰ হ’লে সপ্তাহত দুবাৰকৈ তেজ গোট মৰা প্ৰক্ৰিয়াটোৰ কিবা বিচ্যুতি হৈছে নেকি পৰীক্ষা কৰিব লাগে। সকলো ঠিক থাকিলে দুই সপ্তাহ বাট চাব পাৰি। নিজে নিজে প্ৰসৱ আৰম্ভ নহ’লে বিভিন্ন ধৰণৰ ঔষধ ব্যৱহাৰ কৰি প্ৰসৱ কৰোৱাব পাৰি।

সাধাৰণ প্ৰসৱৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা ঔষধসমূহৰ ভিতৰত ১ অক্সিটছিন, ২ প্ৰষ্টাগ্লেন ডিন। ইয়ে জৰায়ুৰ মুখ কোমল কৰে আৰু প্ৰসৱ বেদনাৰ সৃষ্টি কৰে।

অস্ত্ৰোপচাৰৰ সহায়ত কৰা প্ৰসৱ:

অতি সীমিতসংখ্যক মহিলাৰ ক্ষেত্ৰতহে অস্ত্ৰোপচাৰৰ সহায়ত প্ৰসৱ কৰোৱা হয়। উদাহৰণ স্বৰূপে আগৰ চিজাৰিয়ান কৰা থাকিলে, ফুল(প্লেচেন্টা) জৰায়ুৰ মুখ আৱৰি থাকিলে বা মৃত শিশুটি পথালিকৈ থাকিলে অস্ত্ৰোপচাৰৰ সহায়ত প্ৰসৱ কৰোৱা হয়। মৃত শিশুৰ জন্মৰ পাছত প্ৰসূতিগৰাকীৰ গাখীৰ ওলোৱা বন্ধ কৰিবলৈ ‘কেবাৰগলিন’ নামৰ ঔষধ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। মাতৃগৰাকীৰ লগতে পৰিয়ালৰ বাকীবোৰ সদস্যৰ লগত সান্ত্বনাসূচক ব্যৱহাৰ কৰাটো চিকিৎসকৰ লগতে বাকী কৰ্মচাৰীসকলৰ প্ৰধান কৰ্তব্য।

উৎস: জিএনআৰচি স্বাস্থ্য(ডাঃ ৰাজীৱ লোচন শৰ্মা)

2.85714285714
আপোনাৰ পৰামৰ্শ প্ৰদান কৰক

(এই লিখনি সম্পৰ্কে যদি আপোনাৰ কোনো মতামত নাইবা পৰামৰ্শ আছে তেন্তে ইয়াত প্ৰদান কৰক।)

Enter the word
দিক্‌ নিৰ্ণায়ক
Back to top