অসমীয়া   বাংলা   बोड़ो   डोगरी   ગુજરાતી   ಕನ್ನಡ   كأشُر   कोंकणी   संथाली   মনিপুরি   नेपाली   ଓରିୟା   ਪੰਜਾਬੀ   संस्कृत   தமிழ்  తెలుగు   ردو

জৰায়ুৰ কৰ্কট:

 

জৰায়ুৰ গাত লিপিত খাই থকা কোমল লাইনিংখনৰ নাম বিজ্ঞানৰ ভাষাত এণ্ডোমেট্ৰিয়াম। এণ্ডোমেট্ৰিয়ামত কৰ্কট ৰোগ হ’লে, তাকেই এণ্ডোমেট্ৰিয়েল কাৰ্চিনোমা বা কেন্সাৰ বোলা হয়।

জৰায়ুৰ মুখত হোৱা কেন্সাৰ(চাৰভাইকেল কেন্সাৰ) আৰু জৰায়ুৰ গহ্বৰত হোৱা এই প্ৰকাৰ কেন্সাৰ একেটা অংগৰ দুটা ভিন্ন অংশত হোৱা দুবিধ ভিন্ন প্ৰকৃতিৰ কেন্সাৰ বুলি ভবাৰ অৱকাশ সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ মানুহৰ মাজত দেখা নাযায়। দুয়োটাকে একাকাৰ কৰি জৰায়ুৰ কেন্সাৰ বুলিয়েই বুজি লয়। স্ত্ৰীৰোগ বিজ্ঞানৰ পাঠত যেতিয়া জৰায়ুৰ কেন্সাৰ বুলি কোৱা হয় তেতিয়া মাথোন এণ্ডোমেট্ৰিয়েল কেন্সাৰৰ কথাকেই বুজোৱা হয়। নাৰী দেহত যিমান প্ৰকাৰৰ কেন্সাৰ হয়, তাৰ ভিতৰত জৰায়ু বা এণ্ডোমেট্ৰিয়েল কেন্সাৰৰ স্থান চতুৰ্থ। প্ৰথম- জৰায়ুৰ মুখৰ কেন্সাৰ, দ্বিতীয় স্তন কেন্সাৰ, তৃতীয় ক’ল’ন ৰেক্টাম, হাঁওফাঁও আৰু চতুৰ্থ স্থানত(পৰিসংখ্যাৰ হিচাপত) জৰায়ুৰ কেন্সাৰ। জৰায়ুৰ হোৱা কেন্সাৰৰ ভিতৰত ৮৫-৯০% এডেনোকাৰ্চিনোমা মাত্ৰ ৫ শতাংশহে চাৰকোমা। চাৰকোমাৰ উৎপত্তি কানেক্টিভ টিছুৰপৰা হয়।

কাৰণসমূহ-

 

ক)বেছিভাগ জৰায়ুৰ কেন্সাৰ মহিলাৰ ৰজোনিবৃত্তিৰ কালত হয়(অৰ্থাৎ মেন’পজ পোৱাৰ পিছত),

খ)নাৰীদেহৰ তেজত যেতিয়া ইষ্ট্ৰোজেন হৰম’নৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ বেছি হয় আৰু প্ৰজেষ্ট্ৰোজেন হৰম’নৰ অভাৱ হয়, সেইসকল মহিলাৰ মাজত জৰায়ুৰ কেন্সাৰ হোৱাৰ পৰিসংখ্যা বেছি। যেনে-

  • ৰজোনিবৃত্তি পাবলৈ দীৰ্ঘকাল ধৰি(মানে ৫০ বছৰ বয়সৰো ওপৰ কাল) ৰৈ থাকিবলগীয়া হোৱা মহিলাসকল।
  • PCOS বা পলিচিষ্টিক অ’ভেৰী ছীনড্ৰমত ভোগা মহিলাসকল।
  • বন্ধ্যাত্বত ভোগাসকল।
  • ইষ্টোজেন ৰিপ্লেচমেন্ট থেৰাপী লাভ কৰা মহিলাসকল(সাধাৰণতে পশ্চিমীয়া দেশসমূহত)।
  • উচ্চ মাত্ৰাত ইষ্ট্ৰোজেন হৰম’নৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত ভুগি অভিউলেচনবিহীনভাৱে দিন কটাবলগীয়া হ’লে।
  • দীৰ্ঘকাল ধৰি মেদবহুলতাত ভুগি থাকিলে।
  • উচ্চ ৰক্তচাপ, মধুমেহ আদি ৰোগত ভুগি হাবাথুৰি খোৱা মহিলাসকল।
  • দীৰ্ঘদিন ধৰি অনিয়মিত মাহেকীয়া মেন’ৰেজিয়া বা মেট্ৰৰেজিয়াত ভোগা মহিলা।
  • পৰিয়ালত কেন্সাৰ হোৱাৰ বুৰঞ্জী থাকিলে।
  • শিল্পোন্নত দেশত এই কেন্সাৰৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ বেছি হোৱাৰ কাৰণ চৰ্বিপ্ৰধান খাদ্যৰ অত্যাধিক ভোজনে এইবিধ ৰোগ সৃষ্টিত গুৰুত্বপূৰ্ণভাৱে ওপৰঞ্চি উৎপাদক হিচাপে ক্ৰিয়া কৰে।

ৰোগৰ লক্ষণসমূহ:

 

১)যেতিয়াই-তেতিয়াই জৰায়ুৰ ভিতৰৰপৰা ৰক্তক্ষৰণ নতুবা বীজলুৱা তেজ মিহলি পনীয়া ৰক্তস্বাৱ হয়। এই বিশেষ লক্ষণটোৰ বাহিৰে আন কোনো বেলেগ লক্ষণ আদি অৱস্থাত ধৰা নপৰে।

২)ৰোগৰ প্ৰকোপ বৃদ্ধি হোৱাৰ পিছতহে তলপেট ফুলা, যেতিয়াই-তেতিয়াই তলপেটৰ বিষ, কঁকাল-পিঠিত খামুচীয়া বিষ(কেতিয়াবা উৎকট)। স্বাস্থ্যৰ অৱনতি, শৰীৰৰ ওজন হ্ৰাস, বুকুৰ ধৰফৰণি আৰু ৰোগৰ অন্তিম পৰ্যায়ত পেটৰ ভিতৰত পানী জমা হোৱা বা উদৰীত ভোগা দেখা যায়।

ৰোগৰ বিস্তৃতি:

 

জৰায়ুৰ কৰ্কট ৰোগ স্থানীয়ভাৱে জৰায়ুৰ মুখ বা চাৰ্ভিক্স, যোনিপথলৈ প্ৰথমেই বিস্তাৰ হয়। ইয়াৰ পিছত কেউদিশত সিঁচৰতি হৈ মায়োমেট্ৰিয়াম, পেৰিটনিয়ামলৈ সোমাই পৰে। পেৰিটনিয়ামৰপৰা অ’ভেৰী, ডিম্বনলী, লিগামেন্টাসমূহ আৰু লীমফবাহী নলীৰে গৈ বিভিন্ন গ্ৰুপৰ লীমফন’ডসমূহ, প্ৰস্ৰাৱৰ স্থলী আৰু সৰ্বশেষত মেটাষ্টেছিছ প্ৰক্ৰিয়াৰে দূৰৱৰ্তী অংগসমূহ, যেনে- যকৃৎ বা লিভাৰ, হাঁওফাঁও, হাড়লৈ বিয়পি যাব পাৰে।

ৰোগ নিৰ্ণয়:

 

ক)এই ৰোগৰ আটাইতকৈ নিৰ্ভৰযোগ্য পৰী হ’ল Fractional Curetage আৰু এণ্ডোমেট্ৰি্যেল বায়’পসী- তাৰ মাধ্যমেৰে কোষ বিশেষজ্ঞৰদ্বাৰা মতামত গ্ৰহণ কৰা দৰকাৰ। কিয়নো কেন্সাৰৰ কোষসমূহ পৰীক্ষা কৰি পৰ্যায় নিৰ্দ্ধাৰণ কৰিব নোৱাৰিলে চিকিৎসা প্ৰয়োগত বেমেজালি ঘটিব।

খ)পেপটেষ্ট যদিও কৰিব লাগে, কিন্তু এণ্ডোমেট্ৰিয়েল কেন্সাৰৰ ক্ষেত্ৰত চাৰ্ভাইকেল কেন্সাৰৰ দৰে ই সিমান নিৰ্ভৰযোগ্য পৰীক্ষা বুলি গণ্য কৰা নহয়।

গ)অন্যান্য নিৰ্ভৰযোগ্য পৰীক্ষাসমূহৰ ভিতৰত ছন’গ্ৰাফী, চিটিস্কেন, এম আৰ আই ইত্যাদি।

ঘ)হিষ্টেৰোস্কোপী পৰীক্ষাক খুব এটা গুৰুত্ব দিয়া নহয়, কাৰণ এই পৰীক্ষাৰদ্বাৰা জৰায়ুৰ গহ্বৰত হোৱা বিস্তৃতিৰ বিষয়েহে মাত্ৰ গম ল’ব পাৰি আৰু এটা নিৰাপদ পৰীক্ষা নহয়।

ঙ)দূৰৱৰ্তী অংগসমূহলৈ কেন্সাৰ কোষ বিস্তাৰিত হৈছে নেকি, তাক জানিবলৈ চিষ্টস্কপী, বেৰিয়াম এনেমা, প্ৰক্টস্কপী, চিগময়েডোস্কোপী, মে’মগ্ৰাফী, ব’নস্কেন, হাঁওফাঁওৰ এক্সৰে ইত্যাদিয়েই প্ৰধান।

চিকিৎসা:

ষ্টেজ-১ আৰু ষ্টেজ-২ কেন্সাৰৰ কোষ যেতিয়া এণ্ডোমেট্ৰিয়ামৰ ভিতৰতেই আবদ্ধ হৈ আছে বা মাথোন চাৰ্ভিক্সৰ এণ্ডোচাৰ্ভাইকেল গ্লেণ্ড আৰু চাৰ্ভিক্সৰ পেশীৰ ভিতৰলৈ সোমাই আহিছে, তেনেস্থলত কাৰ্যকৰী চিকিৎসা হ’ল জৰায়ু গোটেইটোৰ লগতে দুয়োফাল গৰ্ভনলী আৰু দুয়োটা অ’ভেৰী সম্পূৰ্ণ ছেদন কৰি পেলোৱা উচিত। সন্দেহজনক হ’লেই নিকটৱৰ্তী লীমফনোডসমূহ কাটি আঁতৰাই পেলাব লাগে। জৰায়ু সংলগ্ন টিছু নোডসমূহ গুচাই পেলোৱাৰ পিছত বায়’পসীৰ মাধ্যমত পৰীক্ষা কৰি চাব লাগিব, সেই টিছুসমূহলৈ কেন্সাৰ কোষ বিয়পিলে, অৱশ্যেই দূৰৱৰ্তী অংগসমূহলৈ বিস্তাৰ হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকিব। তেতিয়া ছাৰ্জাৰী কৰাৰ পিছত ৰেডিঅ’থেৰাপী দিয়াৰ প্ৰয়োজন হ’ব।

ষ্টেজ-৩ আৰু ষ্টেজ-৪ অৰ্থাৎ জৰায়ুৰ বাহিৰলৈ যেতিয়া বিস্তাৰ হৈ কেন্সাৰ কোষ জৰায়ু সংলগ্ন অংগ, যেনে- টিউব, লিগামেন্ট, অ’ভেৰী, যোনি, ব্লাডাৰ ইত্যাদিলৈ বিয়পে, তেতিয়া বৰ্দ্ধিত মাত্ৰাত প্ৰজেষ্টেৰ’ন হৰম’নৰ সহায়েৰে চিকিৎসাৰ দৰকাৰ হয়। প্ৰজেষ্টোৰ’ন হৰম’নৰ চিকিৎসাৰে ফলপ্ৰসূ উপশম নহ’লে উপযুক্ত ছাইট’টক্সিক দৰৱৰ সহায়েৰে কেম’থেৰাপী দিব লাগিব। কিন্তু বেছিভাগ ক্ষেত্ৰতে চিকিৎসাৰ ফল আশানুৰূপ নহয়, কাৰণ জৰায়ুৰ কেন্সাৰৰ পৰিণতি নিৰ্ভৰ কৰে মহিলাগৰাকীৰ বয়স, কেন্সাৰৰ পৰ্যায়, ৰোগৰ বিস্তৃতি ইত্যাদিৰ ওপৰত। ইয়াৰ ভিতৰত মহিলাগৰাকীৰ বয়স ৬০ বছৰ বা তাৰ বেছি হ’লেই পৰিণতি অধোমুখী হয়। প্ৰথম অৱস্থাতে ষ্টেজ-১ৰ প্ৰাৰম্ভিক কালতেই ধৰা পৰিলে ৭০% ক্ষেত্ৰত পাঁচ বছৰপৰ্যন্ত ৰোগী তিষ্ঠি থাকিব পাৰে।

লেখক: ডা: দীনেশ শৰ্মা(দৈনিক অসম)



© 2006–2019 C–DAC.All content appearing on the vikaspedia portal is through collaborative effort of vikaspedia and its partners.We encourage you to use and share the content in a respectful and fair manner. Please leave all source links intact and adhere to applicable copyright and intellectual property guidelines and laws.
English to Hindi Transliterate