অসমীয়া   বাংলা   बोड़ो   डोगरी   ગુજરાતી   ಕನ್ನಡ   كأشُر   कोंकणी   संथाली   মনিপুরি   नेपाली   ଓରିୟା   ਪੰਜਾਬੀ   संस्कृत   தமிழ்  తెలుగు   ردو

পালেংশাক কিয় আমাৰ দৈনন্দিত খাদ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা উচিত?

পালেংশাক কিয় আমাৰ দৈনন্দিত খাদ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা উচিত?

যি নামেৰেই মাতিলেও পালেং-পনীৰ এবিধ সমগ্ৰ বিশ্বৰে জনপ্ৰিয় ব্যঞ্জন৷ পালেংশাকৰ জুতি নোলোৱা মানুহ হয়তো বিশ্বতে বিৰল৷ বিবাহ বা আন যি কোনো অভ্যৰ্থনাৰ অনুষ্ঠানত পালেং পুৰি, পালেং পকৰী, পালেং পৰঠা, পালেং শাকৰ চাটনি বা মাছৰ সৈতে পালেং শাকৰ আঞ্জাৰ যোগাৰ থকাটো তেনেই সাধাৰণ কথা৷ এই পালেংশাক কিয় আমাৰ দৈনন্দিত খাদ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা উচিত আজি তাৰে বাখ্যা আগবঢ়াবৰ প্ৰয়াস এই নিবন্ধৰ যোগেদি কৰিম৷

বৰ্ষজীৱী সপুষ্পক উদ্ভিদ পালেংশাকৰ বৈজ্ঞানিক নাম হ'ল Spinacia oleracea আৰু ইয়াৰ বংশাৱলী হ'ল Amaranthace৷ ইয়াৰ প্ৰাথমিক বসতিস্থল হ'ল মধ্য আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম এছিয়া৷ পালেংশাকৰ বিষয়ে প্ৰাচীনতম লিখিত বিৱৰণ চীনদেশত পোৱা গৈছে৷ অনুমানিক ৬৪৭খৃষ্টাব্দত নেপালৰ পৰা পালেংশাকৰ সঁচ চীনদেশলৈ অনা হৈছিল৷ এচামৰ মতে ইয়াৰ আগতে ইৰাণৰ পৰা নেপাল আৰু ভাৰতবৰ্ষলৈ পালেংশাক আহিছিল৷ ৮২৭খৃষ্টাব্দত ভূমধ্যসাগৰৰ চিচিলি(Sicily) দ্বীপলৈ পালেংশাকৰ আগমণ ঘটে৷ কালক্ৰমত ১২ শতিকাত স্পেইনত, ১৩ শতিকাত জাৰ্মানীত, ১৪ শতিকাত ফ্ৰান্স আৰু ইংলণ্ডলৈ পালেং শাকৰ সঁচ যায়৷ বেহা-ব্যাপাৰ আৰু পৰিভ্ৰমণ-পৰিব্ৰজনৰ মাধ্যমেৰে ইউৰোপৰ পৰা আমেৰিকালৈ পালেংশাকৰ সঁচ যায় আৰু আজি আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ হ'ল বিশ্বৰ ১০খন সৰ্বোচ্চ পালেং উৎপাদনকাৰীৰ এখন অন্যতম দেশ৷ পালেংশাকৰ সৰ্বোচ্চ উৎপাদন হয় চীনদেশত৷ ভাৰত, তুৰস্ক, জাপান, ইণ্ডোনেচিয়া, ফ্ৰান্স, পাকিস্তান হ'ল আন কেইখনমান উচ্চ পালেং উৎপাদনকাৰী দেশ৷ প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধত ৰক্তক্ষৰণ হোৱা আৰু আঘাত প্ৰাপ্ত হোৱা ফৰাচী সৈনিকক পালেংশাকৰ ৰস বা চুপ খাবলৈ দিয়া হৈছিল৷

পালেং শাক ঘাইকৈ শীতকালৰ শাক হলেও বিশ্বৰ নানান ঠাইত ইয়াক গোটেই বছৰ জুৰি উৎপাদন কৰা হয়৷ কংক্ৰিটৰ বাসভৱনত মাটিৰ নাটনি থকা লোকে পালেং শাকৰ খেতি টাবটো অনায়াসে কৰিব পাৰে৷ ১৯৪১ চনত পালেংশাকত ভিটামিন-বি৯(ফলিক এচিড) আবিষ্কৃত হৈছিল৷
ভিন্ন ভিন্ন ভাষাত ইয়াৰ নামাৱলী : ইংৰাজীত - Spinach, জাৰ্মান, স্বেডিছ, নৰৱেত - Spinat, স্পেইনৰ কেটলেনিয়াত – Espinac, ৰচিয়াত - Shpinat, গ্ৰীকত - Spanaki, ফিলিপিনোত – Spinach, ইটালিত - Spinaci, জৰ্জিয়াত - Spinach , ভিয়েটনামত – Rav Bim, টাৰ্কিত –Ispanak, ইণ্ডোনেচিয়াত – Bayam, টাই ভাষাত - ফাক্-মে-ছি ও আৰু আৰবীত - Sabanikh বুলে৷ ভাৰতীয় ভাষাত হ'ল : পালক (হিন্দী,পঞ্জাবী,ওৰিয়া,কানাড়া,তেলেগু, মাৰাঠী), পালেং শাক (বাংলা), পচলা কৰাই (তামিল), ভাজি (কোংকনি), পালক চেৰা (মলয়ালম), ফালে বিলাই (বড়ো), ফালেং (ডিমাছা)৷

পালেংশাকৰ গছৰ বৰ্ণনা -

এজোপা পালেংশাকৰ উচ্চতা ৩০ চেন্টিমিটাৰ পৰ্য্যন্ত হব পাৰে৷ পালেংশাকৰ কেইবাটাও জাত আছে৷ জাতভেদে আকাৰ আৰু ৰঙৰ কিছু তাৰতম্য দেখা যায়৷ গা-গছজোপা লেহুকা আৰু গছৰ গুৰিৰ ফালৰ পাতবোৰ ডাঙৰ আৰু ওপৰৰ পাতবোৰ ক্ৰমে সৰু হয়৷ পাতৰ বৰণ উজ্বল সেউজীয়া৷ ত্ৰিভূজ বা ডিম্বৰ আকাৰৰ পাত দীঘে ২.৫চেন্টিমিটাৰৰ আৰু পথালিয়ে ১.৫চেন্টিমিটাৰৰ হব পাৰে৷ ফুলৰ বৰণ সেউজীয়া-বগা-হালধীয়া মিশ্ৰিত৷ পালেংশাকত থোপাথুপিকৈ সৰু সৰু ফল লাগে য'ত বহু বীজ থাকে৷

পালেং শাকত কি কি লাগতিয়াল তত্ব থাকে?

পালেং শাকত পানীৰ পৰিমাণ হ'ল ৯১ শতাংশ৷ কাৰ্বোহাইড্ৰেট ৪ শতাংশ, প্ৰটিন ৩ শতাংশ, ফেট প্ৰায় নথকাৰ দৰে (৩০০মিলিগ্ৰাম)৷ ১০০গ্ৰাম পালেং শাকত ২৩ কেলৰি শক্তি থাকে৷ ডায়েটেৰি ফাইবাৰ থাকে ২.২ গ্ৰাম৷ ভিটামিনসমূ হ'ল ভিটামিন-কে, ভিটামিন-এ, ভিটামিন-চি, ভিটামিন-ডি, ভিটামিন-বি৬, ভিটামিন-বি৯, ভিটামিন-বি১২ আৰু ভিটামিন-ই৷ খনিজসমূহ হ'ল আইৰণ, কেলচিয়াম, মেগনেচিয়াম, প'টেচিয়াম, চ'ডিয়াম, মেংগানিজ,ক'পাৰ,জিংক আৰু ফচফ'ৰাচ৷ ফাইটোনিউট্ৰিয়েন্ট থাকে - বিটা কেৰটিন, বিটা ক্ৰিপ্তঝেনথিন, লিউটিন-জিয়াঝেনথিন৷ যথেষ্ট পৰিমাণত থাকে ক্ল'ৰফিল৷ ১০০ গ্ৰাম পালেং শাকত চ'ডিয়াম ৭৯ মিলিগ্ৰামৰ বিপৰীতে ৫৫৮ মিলিগ্ৰাম প'টেচিয়াম থাকে৷ এই প'টেচিয়াম শৰীৰৰ ৰক্তপ্ৰণালীৰ বাবে অনেক লাভদায়ক৷ পালেং শাকত থকাৰ সমান ভিটামিন-কে আন কোনো পাচলিত পোৱা নাযায়৷ ১০০ গ্ৰাম পালেং শাকত ৪৮৩ মাইক্ৰগ্ৰাম ভিটামিন-কে থাকে৷

উপকাৰিতাৰ তালিকা -

*মেদবহুলতা আৰু দেহৰ ওজন হ্ৰাস কৰাত লাগতিয়াল ভূমিকা - কম কেলৰি আৰু কম ফেটযুক্ত অথচ ঘুলনশীল ডায়েটেৰি ফাইবাৰ থকা খাদ্য৷ শৌচ-কচা হবলৈ নিদিয়ে, তেজত চুগাৰো নিয়ন্ত্ৰিত ৰাখে।

*কেন্সাৰ প্ৰতিৰোধক- ইয়াত থকা এন্টিঅক্সিডেন্টৰ বাবে৷ প্ৰষ্টেটৰ কেন্সাৰ বৃদ্ধি হবলৈ নিদিয়ে৷ জাপানৰ গৱেষকসকলৰ মতে পালেংশাকত থকা ফ্লেভনয়েডৰ বাবে নাৰীৰ গৰ্ভাশয়ৰ কৰ্কটৰোগ ৪০শতাংশলৈ হ্ৰাস পায়৷

*চকুৰ সুৰক্ষা- ভিটমিন-এ আৰু এন্টিঅক্সিডেন্টসমূহৰ বাবে কেটেৰেক্ট, মেকুলাৰ ডিজেনেৰেচন ৰোধ কৰে৷ কুকুৰীকণা ৰোগ নিৰাময় কৰে৷

*হাঁড়ৰ সুৰক্ষা - ভিটামিন -কে থকাৰ বাবে হাঁড় শক্তিশালী হয় আৰু হাঁড়ৰ ক্ষয় যোৱা ৰোগ (Osteoporosis) নহয়৷ হাঁড়ৰ বিষ (Osteoarthritis) কমায়৷

*উচ্চ ৰক্তচাপ কমায় - ভিটামিন-চি আৰু প'টেচিয়ামৰ ভূমিকাৰ বাবে উচ্চ ৰক্তচাপ কমে-কিডনি সুৰক্ষিত থাকে৷ হৃদৰোগৰ পৰাও সুৰক্ষা পায়৷

*হৃদৰোগৰ পৰা সুৰক্ষা - তেজৰ নলীত চৰ্বি জমা হবলৈ নিদিয়ে৷ ৰক্তচাপ নিয়ন্ত্ৰণত ৰাখে৷ ষ্ট্ৰ'ক প্ৰতিৰোধ কৰে৷

*দেহ-মনৰ চাপ (ষ্ট্ৰেচ) কমায় - জিংক আৰু মেগনেচিয়ামে শৰীৰক ততালিকে শক্তি দিয়ে আৰু সুনিদ্ৰাত সহায়ক হয়৷

*মগজু আৰু স্নায়ুতন্ত্ৰৰ বাবে উপকাৰী- ভিটামিনবিগোট, ভিটামিন- চি, ভিটামিন-কে উপস্থিতিৰ বাবে৷

*পাকস্থলীৰ ঘাঁ (Gastric ulcer) নিৰ্মূল কৰাত পালেংশাক সহায়ক সিদ্ধ হৈছে৷

*পাক প্ৰণালীৰ বাবে উপযোগী - শৌচ খোলোচা কৰাত সহায়ক৷ তদুপৰি ফলিক এচিডে কলোনৰ ডি এন এ বিসংসতি হবলৈ নিদি ক'লোনৰ কৰ্কট ৰোগ প্ৰতিৰোধ কৰে৷

*পালেংশাকে শৰীৰৰ ইমিউনিটি বঢ়ায় - ভিটমিন-এ আৰু এন্টিঅক্সিডেন্টৰ গুণৰ হেতুকে৷
*এনিমিয়া প্ৰতিৰোধক- আইৰণ, ক'পাৰ, ভিটামিন-চিৰ বাবে৷

*ছালৰ উজ্বলতা,কমনীয়তা বঢ়ায় আৰু মুখমণ্ডলত বয়সৰ আঁচোৰ পৰিব নিদিয়াকৈ ৰাখে৷

*চানবাৰ্ণৰ পৰা সুৰক্ষা দিয়ে৷ আলট্ৰাভায়লেট ৰশ্মিৰ অপকাৰৰ পৰা বচায়৷

*শালমন আতৰাবলৈ পালেং শাক পিচা প্ৰলেপ ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে৷

*চুলিক কমনীয়তা পালেং শাকে বঢ়ায়৷ চুলিসৰা ৰোধ কৰে৷

*কাহ-কফ,হাপানি আৰু শ্বাসজনিত ৰোগ জালুক,কলা নিমখ মিহলাই পালেংশাকৰ জোল খালে উপশম হয়৷
*শিশুৰ শৰীৰৰ আপুষ্টি, ৰক্তহীনতা আতৰাবলৈ পালেংশাক উপযোগী৷

*পালেং শাকৰ ৰস গাজৰৰ সৈতে খালে দাঁত আৰু দাঁতৰ আলু মজবুট হয়৷

*গৰ্ভৱতী মাতৃৰ বাবে অতি উপযোগী খাদ্য৷ এনিমিয়া ৰোধ কৰাৰ ওপৰিও গৰ্ভস্থ সন্তানৰ স্বাস্থ্যৰ উন্নতি হয়৷ ফলিক এচিডে গৰ্ভস্থ সন্তানৰ Spina bifida জাতীয় বিসংগতি ৰোধ কৰে৷

*স্তনপান কৰোৱা মাতৃদুগ্ধ বঢ়োৱাত পালেংশাক সহায়ক৷

*মাংসপেশী সবল কৰাত সহায়ক- পালেংশাকত থকা এটি CO-Q10 নামৰ এন্টিঅক্সিডেন্টৰ বাবে (Journel of Cardiovascular Nursing, Australia)৷

*Insulin sensitivity বঢ়োৱাৰ যোগেদি পালেংশাকে ডায়েবেটিজৰ ৰোগীৰ উপকাৰ সাধন কৰে৷

সতৰ্কবাণী :-

১)কেঁচা পালেংশাক চালাড কৰি খাওঁতে অতি সতৰ্ক হোৱা উচিত৷ ভালকৈ পৰিষ্কাক নকৰিলে ই-কলাই বেক্টেৰিয়াই আপোনাৰ পেটত প্ৰবেশ কৰি ফুড পইজনিং কৰিব পাৰে৷

২)পালেংশাকত থকা অক্সেলিক এচিডে শৰীৰৰ কেলচিয়ামৰ লগত ক্ৰিয়া কৰাৰ সম্ভাৱনা থাকে৷ যি সকলোকৰ কিডনিত বা পিত্তত পাথৰ থাকে তেনেলোকে পালেংশাক (বিশেষকৈ কেঁচাকৈ) নাখাব৷ সিজোৱা পালেংশাকত অক্সেলিক এচিডৰ সক্ৰিয়তা কিছু হ্ৰাস পায়৷

৩)তেজত ইউৰিক এচিড বেচি থকা লোকেও পালেংশাক কমকৈ খাব৷

৪)পালেংশাকে থাইৰয়েডৰ ক্ৰিয়া কিছু পৰিমাণে প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে সেয়ে হাইপ'থাইৰইডিজম আৰু হাইপাৰথাইৰয়ডিজম থকা ৰোগীয়ে কম পৰিমাণতহে পালেং খাব লাগে৷

৫)কিডনিৰ অসুখত ভূগা ৰোগীয়ে, বিশেষকৈ ডায়েলাইচিচৰ সন্মুখীন হবলগীয়া ৰোগীয়ে উচ্চ প'টেচিয়াম থকা হেতুকে পালেংশাক বৰ্জন কৰা বাঞ্চনীয়৷

লেখক: ডাঃ ভূপেন শইকীয়া

ফোন নং: ০০৯৭৪৩৩৭৩৮৭২২



© 2006–2019 C–DAC.All content appearing on the vikaspedia portal is through collaborative effort of vikaspedia and its partners.We encourage you to use and share the content in a respectful and fair manner. Please leave all source links intact and adhere to applicable copyright and intellectual property guidelines and laws.
English to Hindi Transliterate