অসমীয়া   বাংলা   बोड़ो   डोगरी   ગુજરાતી   ಕನ್ನಡ   كأشُر   कोंकणी   संथाली   মনিপুরি   नेपाली   ଓରିୟା   ਪੰਜਾਬੀ   संस्कृत   தமிழ்  తెలుగు   ردو

চৰ্মৰোগত যোগ আৰু প্ৰাকৃতিক চিকিৎসা

চৰ্মৰোগত যোগ আৰু প্ৰাকৃতিক চিকিৎসা

 

ছালখন আমাৰ দেহৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগ । ই আমাৰ দেহৰ বাহিৰখন আৱৰি থাকে । দেহৰ উত্তাপ নিয়ন্ত্ৰণ ছালৰ অন্যতম প্ৰধান কাম । মস্তিষ্কত থকা উত্তাপ নিয়ন্ত্ৰণ কেন্দ্ৰই তাক পৰিচালনা কৰে । তেজৰ পৰা মস্তিষ্কৰ হাইপ’থেলামাছে এই উত্তাপৰ হ্ৰাস-বৃদ্ধি সম্পৰ্কে তথ্য সংগ্ৰহ কৰে আৰু সেই হিচাপে দেহটোৱে উত্তাপ গ্ৰহণ বা বৰ্জন কৰি শৰীৰৰ প্ৰয়োজনীয় উত্তাপ সঠিক মাত্ৰাত ৰাখে । ছালখন হ’ল দেহটোৰ সুৰক্ষা প্ৰদান কৰা অংগ । বিভিন্ন কাৰণত ৰক্ত দূষিত হৈ ৰক্তৰ ভিতৰত বিষ সংগৃহীত শৰীৰৰ ৰোগ প্ৰতিৰোধ শক্তি দুৰ্বল হৈ ছালৰ ৰোগ বিয়পি পৰে । এই অৱস্থাতে দেহৰক্ষী শ্বেতৰক্ত কণিকাই অনুপ্ৰৱেশকাৰী ৰোগ বীজাণুৰ লগত যুদ্ধ কৰে । ফলত খজুৱতি, ফোঁহা, ঘামচি আদিৰ আৱিৰ্ভাৱ হয় । শৰীৰৰ দূষিত অৱস্থাই এই ৰোগৰ প্ৰত্যক্ষ কাৰণ । ছালৰ প্ৰায়বিলাক ৰোগেই শৰীৰৰ দূষিত অৱস্থাৰ পৰিণতি, শৰীৰত যদি দীৰ্ঘ সময় ধৰি খৰ-খজুৱতি আদি ছালৰ ৰোগ হৈ থাকে, তেনে লোকৰ পেট আৰু যকৃৎ অত্যন্ত দুৰ্বল আৰু দেহ বিভিন্ন পৰিত্যাজ্য, দূষিত আৰু বিষাক্ত পদাৰ্থৰে ভৰি থাকে বুলি জানিব পাৰি । তদুপৰি বহুদিন ধৰি চলি থকা কোষ্ঠবদ্ধতাও এনে ৰোগৰ অন্যতম কাৰণ ।

ছালৰ ৰোগৰ ভিতৰত খৰ-খজুৱতি, ঘামচি, হাতীখৰ (একজিমা), ফোঁহা বা খহু আদিয়েই প্ৰধান ।

খৰ (Ringworm) -

খৰ এবিধ সংক্ৰামক ব্যাধি । পশু-পক্ষীৰ দেহৰ পৰা বা অপৰিষ্কাৰ পৰিৱেশৰ পৰা ভেঁকুৰজাতীয় জীৱাণু আহি মানুহৰ দেহত বাহ লয় আৰু ঘূৰণীয়া আকৃতিৰ চকলা বান্ধি খৰ হয় । কেতিয়াবা এনে খৰ সৰ্বদেহত সংক্ৰমিত হয় । যেতিয়া ছালৰ কোষবোৰ দুৰ্বল হৈ পৰে, তেতিয়া এই ৰোগে বেছিকৈ আক্ৰমণ কৰে । ক’বলৈ গ’লে শৰীৰৰ দূষিত অৱস্থাহে এই ৰোগৰ বাবে দায়ী । শিশুসকলৰ মূৰতো এই ৰোগ হোৱা দেখা যায় । যৌৱন কালত ই প্ৰায়েই কৰঙনৰ চুকত হয় ।

খজুৱতি -

একপ্ৰকাৰ বীজাণুৰ আক্ৰমণৰ ফলত এই ৰোগৰ উৎপত্তি হয় বুলি চিকিৎসা-বিজ্ঞানে কয় । ইহঁতে ছালখনৰ ভিতৰতে গাঁত কৰি আশ্ৰয় লয় আৰু তাতে বংশ বৃদ্ধি কৰি শৰীৰৰ যিকোনো অংগৰ ছালত খজুৱতিৰ সৃষ্টি কৰে । যিসকল লোকৰ শৰীৰ অত্যধিক দূষিত পদাৰ্থৰ দ্বাৰা ভাৰাক্ৰান্ত হৈ থাকে, সেইসকলৰ শৰীৰত এনে খজুৱতি হোৱাৰ সম্ভাৱনা বেছি থাকে ।

ঘামচি -

এইটো গ্ৰীষ্মকালৰ এটা বিশেষ ৰোগ । সাধাৰণতে ছালৰ নোম-কূপবোৰ বন্ধ হৈ যোৱাৰ বাবে ঘামচিৰ উৎপন্ন হয় । ছালখনৰ বিভিন্ন স্তৰত ঘামবোৰ সঞ্চিত হৈ থকাত প্ৰকৃতিয়ে ক্ষুদ্ৰ ক্ষুদ্ৰ ফোঁহাৰ সৃষ্টি কৰি সেইবোৰ বাহিৰ কৰি দিয়ে । তাৰ বাবে যি খজুৱতি হয় সিয়ে আহুকালৰ সৃষ্টি কৰে ।

ফোঁহা বা খহু -

শৰীৰটো দূষিত হৈ যেতিয়া তেজবোৰৰ মাজত বিষাক্ত দ্ৰব্য পৰিভ্ৰমণ কৰি ফুৰে, সেইবোৰক শৰীৰৰ পৰা বাহিৰ কৰি দিয়াৰ উদ্দেশ্যে প্ৰকৃতিয়ে ঠায়ে ঠায়ে ফোঁহা বা খহুৰ সৃষ্টি কৰে । তাৰ বাবে ছালখনৰ কোনো কোনো ঠাইত এটা বা একেলগে কেইবাটাও খহু আৰম্ভ হয় । যেতিয়া একে শ্ৰেণীৰ ৰোগ বীজাণুৱে শৰীৰৰ অন্ত্ৰবোৰক আক্ৰমণ কৰে তেতিয়াই এনে হয় । এই বীজাণুৱে দেহত সঞ্চিত বিবিধ দূষিত পদাৰ্থ আৰু আৱৰ্জনাৰ মাজত থাকি মৃত-জৈৱ পদাৰ্থবোৰ খাই জীয়াই থাকে আৰু বংশ বৃদ্ধি কৰে । শৰীৰত যেতিয়াই এনে ৰোগ বিস্তাৰৰ অনুকূল ক্ষেত্ৰৰ সৃষ্টি হয়, তেতিয়াই এই ৰোগৰ বীজাণুবোৰে এনেদৰে খহুৰ সৃষ্টি কৰে ।

একজিমা (হাতীখৰ আৰু বেচু) আটাইতকৈ যন্ত্ৰণাদায়ক ছালৰ ৰোগ । মানুহৰ প্ৰায়ভাগ চৰ্মৰোগেই এইজাতীয় । প্ৰথমে ছালৰ ওপৰত এটা অংশ ৰঙা আৰু প্ৰদাহযুক্ত হৈ উঠে আৰু তাৰ পৰা সৰু সৰু ৰঙা গুটি প্ৰকাশ পায় । তাৰ পিছত গুটিবিলাক একত্ৰ হৈ তাৰ পৰা প্ৰচুৰ দূষিত ৰস বাহিৰ হয় । এনেদৰে উঠা ক্ষুদ্ৰ ফোঁহা বা গুটিৰ পৰা ৰস বা পূঁজ আদি নোলায়, তাকে হাতীখৰ বা শুকান একজিমা বোলে । যিবিলাক ফোঁহাৰ পৰা অনবৰতে ৰস ওলাই থাকে তাক বেচু বা ৰসস্ৰাৱী একজিমা বোলে । এই দুয়োটা ৰোগতে বেছিকৈ খজুৱতি হয় । যেতিয়ালৈকে ছালৰ ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা অটুট থাকে তেতিয়ালৈকে একজিমা হ’ব নোৱাৰে । যেতিয়া বিভিন্ন কাৰণত ৰক্ত দূষিত হয় আৰু তাৰ পৰিমাণতে ছালখনৰো ৰোগ প্ৰতিৰোধ শক্তি দুৰ্বল হয়, তেতিয়াহে এনে ৰোগ হোৱাৰ সম্ভাৱনা বাঢ়ে ।

তদুপৰি যি লোকে বাতবিষ, পায়েৰিয়া, মধুমেহ আদি বিভিন্ন ৰোগত ভোগে আৰু অজীৰ্ণ, কোষ্ঠবদ্ধতা আদি ৰোগৰ ফলত ৰক্তৰ দোষ-ক্ৰুটি ঘটে, তেনে লোকহে এনে ৰোগত ভোগে । একজিমা হোৱা স্থানত চাবোন লগোৱা উচিত নহয় । চাবোন লগালে একজিমা বৃদ্ধি পোৱাৰ সম্ভাৱনা বেছি হয় । বিষাক্ত ৰং ছালত লাগিলে, অপৰিষ্কাৰ মোজা ব্যৱহাৰ কৰিলে একজিমা হ’ব পাৰে ।

চিকিৎসা -

চৰ্ম ৰোগত মাটিৰ পটি বা মাটিৰ লেপন দিব পাৰি । সকলো প্ৰকাৰৰ চৰ্মৰোগীয়ে কোষ্ঠ পৰিষ্কাৰ সম্বন্ধে বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া উচিত । তাৰ বাবে প্ৰতিদিনে ৰোগীক নিমপাত সিদ্ধ পানীৰ দ্বাৰা ডুচ দিয়া আৱশ্যক । তদুপৰি নেমুৰ ৰসসহ ৰোগীয়ে প্ৰচুৰ পৰিমাণে পানী খোৱা উচিত । চৰ্মৰোগত বাষ্পস্নান অত্যন্ত ফলপ্ৰসূ । প্ৰতি ১৫ দিনৰ মূৰে মূৰে বাষ্পস্নান লোৱা আৱশ্যক । এই সময়ত একজিমাৰ ওপৰত এখন ভিজা পটি ৰখা আৱশ্যক । আতপ স্নানো ৰোগীৰ পক্ষে অত্যন্ত হিতকৰ । এই ৰোগীৰ প্ৰায়ভাগৰে যকৃৎটো দুৰ্বল হৈ থাকে । এই কাৰণে মাজে মাজে চাৰি-পাঁচ দিন পৰ্যন্ত লিভাৰৰ ওপৰত গৰম-ঠাণ্ডা সেক প্ৰয়োগ কৰা কৰ্তব্য । তদুপৰি পেটত পটি ব্যৱহাৰ কৰা উচিত । বহু সময়ত খাদ্য পৰিপাকত ব্যাঘাত জন্মি বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ চৰ্মৰোগ উৎপন্ন হয় । এই কাৰণে ৰোগীৰ প্ৰতিদিনে পেটত পটি দিয়া উচিত আৰু প্ৰাণায়াম, আসন আদি  নিতৌ অভ্যাস কৰা উচিত । প্ৰাণায়ামে চৰ্মৰোগ প্ৰতিৰোধ আৰু নিৰাময় কৰাত যথেষ্ট সহায় কৰে । কাৰণ প্ৰাণায়ামে শৰীৰৰ প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থাটোক যথেষ্ট শক্তিশালী কৰে । ৰোগ প্ৰতিৰোধ শক্তি অধিক বৃদ্ধি কৰে । ফলত শৰীৰত যিকোনো ৰোগে আক্ৰমণ কৰিব নোৱাৰে । আসন অভ্যাসৰ দ্বাৰা শৰীৰৰ কোষ, পেশী আৰু গ্ৰন্থিসমূহ সবল আৰু সক্ৰিয় হৈ উঠে । শৰীৰৰ বিশেষ বিশেষ গ্ৰন্থিসমূহত তেজৰ চলাচল স্বাভাৱিকভাৱে হৈ থাকে ।

আহাৰ -

বহুবিধ চৰ্মৰোগ আহাৰৰ ভুল-ক্ৰটিৰ ফলত উৎপন্ন হয় । এই কাৰণে আহাৰৰ প্ৰতি সদায় দৃষ্টি দিয়া উচিত । উপযুক্ত আহাৰ গ্ৰহণে ৰোগ আৰোগ্যৰ প্ৰক্ৰিয়া পৰিমাণে সহজসাধ্য কৰি তোলে । ইয়াৰ লগে লগে পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতাৰ নীতি-নিয়ম যথাসাধ্য মানি চলা কৰ্তব্য । চৰ্মৰোগ হ’লে বিশেষভাৱে পুষ্টিকৰ, দহজ পাচ্য, অনুত্তেজক আৰু ক্ষাৰধৰ্মী খাদ্য খোৱা আৱশ্যক । সতেজ ৰসাল ফল, চালাড, গাখীৰ, দৈ, ঘোল, শাক-পাচলি আদি খাব পাৰে । দীঘলীয়া উপবাস চৰ্মৰোগীৰ বাবে অত্যন্ত ফলপ্ৰদ । উপবাসে তেজ পৰিষ্কাৰ কৰে । ৰোগী নিৰামিষহাৰী হোৱা উচিত ।

কৰিব লগা প্ৰাণায়াম :- কপালভাতি, বাহ্য প্ৰাণায়াম, অনুলোম-বিলোম, ভস্ত্ৰিকা আদি কৰিব পাৰে ।

আসনৰ ভিতৰত :- তাৰাসন, মাৰ্জৰাসন, পৱনমুক্তাসন, ভূজংগাসন, শলভাসন, পশ্চিমোত্তানাসন, বজ্ৰাসন, বক্ৰাসন আদি । অভিজ্ঞ যোগ প্ৰশিক্ষকৰ পৰামৰ্শ লৈহে এইবিলাক আসন প্ৰাণায়াম অভ্যাস কৰিব ।

লেখক :- বসন্ত মজুমদাৰ

উৎস:- জি এনআৰচি স্বাস্থ্য



© 2006–2019 C–DAC.All content appearing on the vikaspedia portal is through collaborative effort of vikaspedia and its partners.We encourage you to use and share the content in a respectful and fair manner. Please leave all source links intact and adhere to applicable copyright and intellectual property guidelines and laws.
English to Hindi Transliterate